Koniec remontu Muzeum Warszawy coraz bliżej

Prowadzona od 2015 roku modernizacja siedziby głównej Muzeum Warszawy wkroczyła w ostatnią fazę. Przeprowadzono renowację fasad staromiejskich kamienic, najcięższe roboty budowlane, instalatorskie i konstrukcyjne.

- Niedawno zostały odsłonie spod rusztowań fasady 8 kamienic od strony Rynku, którym przywrócono zdobienia i kolorystykę z okresu powojennej odbudowy.- powiedział podczas konferencji prasowej na terenie budowy w muzeum Jarosław Jóźwiak, wiceprezydent Warszawy - Teraz chcemy pokazać postęp prac we wnętrzach, które zmierzają ku końcowi. Remont realizowany jest z pełną świadomością i poszanowaniem tkanki historycznej oraz zabytkowego charakteru kamienic.

- Muzeum Warszawy to kolejna instytucja kultury m.st. Warszawy, która przechodzi zmiany – podkreślił J. Jóźwiak – zaczęliśmy kilka lat temu od Muzeum w Palmirach, później powstało Muzeum Warszawskiej Pragi, teraz nowe oblicze i jakość zyskuje Muzeum na Starym Mieście.

Podczas remontu wywieziono z budowy 5 tysięcy ton gruzu, położono 100 km kabli i wykonano 1800 mb bruzd w ścianach pod kanały wentylacji. Przeprowadzono konserwację zabytkowych stropów polichromowanych oraz przeniesiono rysunki i malowidła znanych polskich grafików do czytelni muzeum. Koszt prac budowlanych i konserwatorskich zewnętrza i wnętrz staromiejskich kamienic to  ok. 40 mln złotych brutto, a wartość całego projektu obejmującego ponadto zakup, konserwację i digitalizację eksponatów oraz wykonanie I etapu wystawy głównej to 61 mln złotych.

Przez niemal cały 2015 rok północną pierzeję Rynku Starego Miasta, w której mieści się Muzeum Warszawy, przykrywała ogromna siatka zabezpieczająca, z rysunkiem kamienic i informacją o ich modernizacji. Do listopada 2015 roku trwały prace konserwatorskie elewacji kamienic muzealnych. Projekt rekonstrukcji kolorystyki został wykonany na podstawie wnikliwej analizy badań odkrywkowych i laboratoryjnych. Ich celem było określenie kolorystyki elewacji kamienic z okresu odbudowy Starego Miasta ze zniszczeń wojennych, a także rozpoznanie stanu zachowania i technologii wykonania powojennych warstw dekoracyjnych. Obecny wygląd fasady zawdzięczają kolorystyce zastosowanej w trakcie odbudowy kamienic na siedzibę Muzeum w 1953 roku.

Zakres modernizacji wewnątrz kamienic obejmuje prace konstrukcyjne, wyburzeniowe oraz instalacyjne przy wykorzystaniu nowych rozwiązań technologicznych i  materiałowych w sposób harmonijnie nawiązujący do historycznych wnętrz kamienic. Wyzwaniem prowadzonych robót jest wymóg maksymalnego ukrycia niezbędnych urządzeń technicznych tak, żeby nie zakłócały one później uwagi zwiedzających.

Do końca grudnia 2015 roku wykonano konstrukcję nowego zadaszenia dziedzińca kamienicy nr 32, wymianę zadaszenia dziedzińca kamienicy nr 34 wraz ze szkleniem oraz wymianę świetlików dachowych.
- Dotychczasowe muzeum nie było dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo. – powiedział J. Jóźwiak - Teraz ten brak zostanie uzupełniony. Po modernizacji placówka zyska więcej zmodernizowanych rozwiązań technologicznych – ukrytych przed oczami zwiedzających, ale niezbędnych do funkcjonowania nowoczesnego obiektu muzealnego.

Wymieniono warstwy posadzkowe i odciążono stropy. Układane są parkiety. Kolejnym etapem prac jest konserwacja detali kamiennych, drewnianych, metalowych i malarskich wewnątrz kamienic oraz prace wykończeniowe. Generalnym wykonawcą prac remontowych jest firma Castellum Sp. z o.o. z Wrocławia.

Oryginalne XVI i XVII-wieczne stropy
Istotnym etapem prac było również zakończenie konserwacji oryginalnych, ocalonych ze zniszczeń wojennych, polichromowanych drewnianych stropów znajdujących się na pierwszym i drugim piętrze kamienicy przy Rynku Starego Miasta 34. Dwa z nich pochodzą z około 1620 roku, trzeci z około 1730 roku. Wojnę przetrwały dzięki wzmocnieniu ich konstrukcji żelbetową płytą wykonaną w latach 1938–1939, podczas prac przystosowujących kamienicę do potrzeb Muzeum Dawnej Warszawy, dziś Muzeum Warszawy. W 2014 roku opracowany został program konserwatorski, który zakładał konsolidację warstw malarskich, niezbędne naprawy stolarskie, oczyszczenie powierzchni, przeprowadzenie analizy identyfikacyjno-rekonstrukcyjnej oraz prace restauratorskie. Działania te prowadzone były w 2015 roku przez dwie firmy – Generalnego wykonawcę: Castellum Sp. z o.o. oraz podwykonawcę: Monument Service Marcin Kozarzewski.

Jednym z najważniejszych zadań było poznanie historii stropów. Wykonana konserwacja polichromii w każdym z trzech stropów jest próbą zachowania autentyzmu przy jednoczesnej potrzebie wyeksponowania zabytkowego charakteru oraz oryginalnej dekoracji malarskiej. Nowa kreacja ma na celu odbudowę tożsamości miejsca oraz podniesienie wartości estetycznych przestrzeni.

Malowidła z Iskier w nowym otoczeniu
Przeprowadzono również transfer oraz konserwację malowideł i rysunków ze ścian dawnej siedziby Wydawnictwa Iskry. Od 1952 roku mieściła się ona na drugim piętrze przedwojennej warszawskiej kamienicy przy ul. Smolnej 11. Przez wiele lat siedziba Iskier była miejscem pracy i twórczych spotkań wybitnych polskich artystów. W tak zwanym Pokoju Grafików swoje obrazy i rysunki pozostawili na ścianach między innymi Józef Wilkoń, Janusz Stanny, Jan Młodożeniec, Mieczysław Kowalczyk, Danuta Konwicka, Janusz Grabiański, Szymon Kobyliński, Mirosław Pokora i Stanisław Töpfer. Gdy kamienicę przy Smolnej odzyskali przedwojenni właściciele, wydawnictwo przeniosło się do innego lokalu, natomiast malowidła i rysunki pozostały na ścianach. Ze względu na mający tam nastąpić kapitalny remont, przeznaczono je do zdjęcia i przeniesienia do czytelni Muzeum Warszawy. Był to proces kilkuetapowy, od oczyszczenia malowideł i rysunków, poprzez ich zabezpieczenie i zdjęcie ze ściany przy ul. Smolnej 11, aż po konserwację, uzupełnienie ubytków i finalne umieszczenie w muzealnych kamienicach. Prace przeprowadzone zostały przez zespół pod kierownictwem prof. ASP dr. hab. Pawła Marka Jakubowskiego. 

Otwarcie muzeum dla zwiedzających nastąpi pod koniec maja 2017 roku, jednak już teraz będzie można bliżej poznać projekt OdNowy Muzeum Warszawy podczas trzech wykładów eksperckich. Spotkania rozpoczną się w połowie października br. w Centrum Interpretacji Zabytku.

Szczegółowe informacje dostępne będą na stronie muzeum: www.muzeumwarszawy.pl

Fot. R. Motyl